Abaturage ba Cape Verde batoye Perezida mushya ku Cyumweru, tariki ya 15 Ugushyingo 2026, mu matora ahatanyemo Perezida uriho José Maria Neves n'abakandida batanu, barimo Joana Rosa, umugore wa mbere uhataniye kuyobora iki gihugu kuva cyabona ubwigenge mu 1975.
Amatora yabereye muri iki gihugu cyo mu Burengerazuba bwa Afurika, giherereye mu Nyanja ya Atlantika, hafi y'inkengero za Senegal. Abaturage barenga ibihumbi 300 bari bemerewe gutora, bahitamo umwe mu bakandida batandatu bahataniraga kuyobora igihugu muri manda y'imyaka itanu.
José Maria Neves, ufite imyaka 66, yashakaga kongera kuyobora igihugu nyuma yo gutorerwa uwo mwanya mu 2021. Mbere yo kuba Perezida, yabaye Minisitiri w'Intebe wa Cape Verde imyaka 15, kuva mu 2001 kugeza mu 2016.
Uwo bahanganye cyane ni Joana Rosa, wahoze ari Minisitiri w'Ubutabera akaba n'umukandida ushyigikiwe n'ishyaka ritavuga rumwe n'ubutegetsi rya Movement for Democracy (MpD). Ni we mugore wa mbere uhataniye umwanya wa Perezida muri Cape Verde kuva iki gihugu cyabona ubwigenge mu 1975.
Muri gahunda zo kwiyamamaza, abakandida bagarutse cyane ku kibazo cy'urubyiruko rukomeje kuva mu gihugu rugashaka amahirwe y'akazi n'imibereho myiza mu mahanga. Cape Verde ifite abaturage bagera ku bihumbi 500, ariko umubare w'abaturage bayo baba mu mahanga uraruta uw'ababa mu gihugu.
Joana Rosa yavuze ko hakenewe gushyiraho uburyo bufasha urubyiruko kubona akazi n'andi mahirwe mu gihugu cyarwo, kugira ngo rugabanye kwimukira mu mahanga. Yagaragaje kandi ko ashaka guteza imbere ishoramari no gutuma ubutegetsi bugira uburinganire hagati y'inzego zabwo.
Ku ruhande rwe, José Maria Neves yasezeranyije gukomeza gushyigikira iterambere ry'ubukungu, guteza imbere imibereho y'urubyiruko no kongera amahirwe yo kubona akazi. Yavuze kandi ko ateganya gutegura inama yihariye izahuza urubyiruko kugira ngo baganire ku bibazo by'ubushomeri n'iterambere ry'igihugu.
Cape Verde ikoresha uburyo bw'imiyoborere buhuza ubutegetsi bwa Perezida n'ubwa Minisitiri w'Intebe. Minisitiri w'Intebe ni we uyobora ibikorwa bya Guverinoma bya buri munsi, mu gihe Perezida afite inshingano zirimo guhagararira igihugu, kugira uruhare mu guhuza inzego z'ubutegetsi no gukoresha ububasha bwo kwanga gushyira umukono ku mategeko amwe n'amwe.
Amatora yarangiye hategerejwe kubarurwa amajwi kugira ngo hamenyekane uwatsinze. Amategeko ateganya ko umukandida agomba kubona amajwi arenga 50% kugira ngo atsinde mu cyiciro cya mbere. Iyo ntawe ubigezeho, abakandida babiri bagize amajwi menshi bahura mu kindi cyiciro cy'amatora giteganyijwe ku wa 29 Ugushyingo 2026.
Kugeza igihe amakuru yatangazwaga ku wa 15 Ugushyingo, ibyavuye mu matora ntibyari byatangazwa ku buryo bwa nyuma.





Comments
No comments yet. Be the first to share a thought.