Abarwanyi b’Abahuti bo muri Yemen bahakanye ibyo Saudi Arabia ibashinja byo kugaba igitero ku Mujyi wa Mecca, ufatwa nk’ahantu hera kurusha ahandi mu idini ya Islam, mu gihe umubare w’abamaze kugirwaho ingaruka n’intambara hagati ya Leta ya Yemen yemewe n’amahanga n’uyu mutwe w’Abahuti ushyigikiwe na Iran ukomeje kwiyongera.
Ejo Ku wa Gatatu, umuvugizi w’Abahuti yahakanye ibyo yise “ibinyoma bya Saudi Arabia” bivuga ko uyu mutwe wohereje indege nto zitagira abapilote (drones) zigamije kugaba igitero kuri Mecca.
Yavuze ko ahubwo drone yoherejwe ku ruganda rukora ibijyanye no kuvoma no kohereza ibikomoka kuri peteroli ruherereye i Yanbu, ku Nyanja Itukura, mu gihe ikibuga cy’indege mpuzamahanga cya King Khalid kiri mu murwa mukuru Riyadh na cyo cyagabweho igitero hakoreshejwe misile eshatu zo mu bwoko bwa Cruise.
Mbere yaho, ingabo z’ihuriro riyobowe na Saudi Arabia zari zatangaje ko zahagaritse misile eshatu zari zerekeje i Riyadh, hamwe na drones zari zerekeje i Mecca no mu turere two mu majyepfo ya Saudi Arabia.
Urwego rushinzwe ubutabazi muri Saudi Arabia rwatangaje ko ibisigazwa bya misile ebyiri zo mu bwoko bwa Ballistic Missile zahagaritswe byaguye mu Mudugudu wa Sabuhah, mu Ntara ya Mecca.
Mu gitondo cyo ku wa Kane, uru rwego rwagize ruti: “Iki gitero cyibasira ibikorwa remezo bigenewe abasivili ni ukurenga ku buryo bugaragara amategeko mpuzamahanga agenga uburenganzira bw’ikiremwamuntu mu gihe cy’intambara, kandi kigaragaza imyitwarire iteje akaga irangwa n’umutwe w’Abahuti.”
Ibitero bikekwa ko byagabwe na misile z’Abahuti muri Saudi Arabia byabaye mu gihe imirwano yakomezaga gukaza umurego imbere muri Yemen, hagati y’ingabo zishyigikiwe na Saudi Arabia zirwanirira Leta yemewe n’amahanga n’abarwanyi b’Abahuti.
Majed Abdullah al-Nuzaili, umuvugizi w’ingabo za Yemen, yatangaje ko nibura abarwanyi 138 bakomereka mu bitero byinshi byabagabweho.
Mu butumwa yanyujije ku rubuga rwa X, al-Nuzaili yavuze ko ingabo za Yemen zishyigikiwe na Saudi Arabia zagabye ibitero 773 zikoresheje imbunda ziremereye zo ku butaka, hiyongeraho ibitero 44 bya drones n’ibindi 37 bya za rokete mu Ntara za al-Jawf, Marib, al-Bayda na Taiz.
Yongeyeho ko ingabo z’ihuriro riyobowe na Saudi Arabia zagabye ibitero 23 by’indege ku Bahuti, byangiza ibikoresho bya gisirikare 86 birimo intwaro ziremereye n’imodoka za gisirikare.
Nubwo ingabo zishyigikiwe na Saudi Arabia zivuga ko hari intsinzi zimaze kugeraho mu bice bitandukanye by’urugamba, zananiwe guhagarika ibitero by’Abahuti mu Karere ka al-Buraiqa, mu Mujyi wa Aden, ari na ho Leta ya Yemen yemewe n’amahanga ifite icyicaro.
Minisitiri w’Itangazamakuru wa Yemen, Salem al-Awalqi, yanditse ku mbuga nkoranyambaga ko ibitero by’Abahuti bikomeje kugabwa kuri Aden, cyane cyane mu Karere ka al-Buraiqa gatuwe n’abantu benshi, bigaragaza ko uyu mutwe ufite umuco wo kwibasira abasivili no gutera ubwoba abaturage b’inzirakarengane.
Yagize ati: “Ibi bitero ntibizashobora guca intege abaturage ba Aden cyangwa ngo bibatere guhungabana. Ahubwo bizatuma barushaho kwiyemeza guhangana n’ubu bushotoranyi no kurinda umujyi wabo.”
Ku rundi ruhande, umuvugizi w’ingabo z’Abahuti, Yahya Saree, yavuze ko abarwanyi be bagabye igitero bakoresheje misile nyinshi zo mu bwoko bwa Ballistic Missile ku kigo cy’ubuyobozi n’igenzura ry’ibikorwa bya gisirikare cy’ihuriro riyobowe na Saudi Arabia, giherereye mu Karere ka al-Buraiqa muri Aden.
Mu butumwa yanyujije kuri Telegram, Saree yavuze ko icyo kigo gifite inshingano zo kuyobora no kugenzura ingabo za Saudi Arabia zoherezwa mu bice bitandukanye by’imirwano birimo Lahij, al-Dhale, Taiz n’izindi ntara.
Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye ryita ku Buzima (OMS/WHO) ryatangaje ko kugeza ku wa 8 Ugushyingo, umubare w’abahitanywe n’imirwano yo muri Yemen n’abayikomerekeyemo wageze ku 11,755.
Muri abo, abantu 2,098 barishwe, mu gihe abandi 9,657 bakomerekejwe.
WHO yavuze ko mu minsi icyenda yonyine habaruwe abantu barenga 2,000 bishwe abandi bagakomereka, aho Intara za Marib na Lahij ari zo zagezweho cyane n’ingaruka z’imirwano.
Iri shami ryatangaje kandi ko abantu barenga 320,000 bamaze kuva mu byabo bahunga imirwano kuva ku wa 1 Kanama 2026. Muri bo, hafi 16,000 bahunze mu cyumweru kimwe gishize.
WHO yavuze ko ibitero byibasiye ibigo nderabuzima n’imodoka zitwara indembe, inaburira ko ibura rikomeye rya lisansi riri kubangamira serivisi z’ubutabazi bwihuse mu Ntara ya Taiz.
Nubwo ibikoresho by’ubuvuzi byagejejwe mu gihugu ndetse hakaba haratangijwe gahunda yo gukingira abana bagera hafi kuri miliyoni, WHO ivuga ko hakiri ibibazo bikomeye mu kwita ku bakomeretse bikabije, kubafasha kongera kumererwa neza no gutanga serivisi zita ku buzima bwo mu mutwe.




Comments
No comments yet. Be the first to share a thought.